Wybór układu optycznego
Dobór odpowiedniego układu optycznego jest kluczowy dla osiągnięcia zamierzonego efektu świetlnego. W zależności od celu projektowego stosuje się reflektory, soczewki lub ich kombinacje w podejściu katadioptrycznym i hybrydowym. Optykę projektuje się na wczesnym etapie prac, aby uwzględnić zarówno aspekty funkcjonalne, jak i estetyczne.
Optymalna jakość światła
Wysoka jakość światła w oświetleniu architektonicznym obejmuje efektywność energetyczną, równomierny rozsył, komfort wizualny oraz estetykę. Kolekcje oświetleniowe projektuje się tak, aby umożliwiały tworzenie różnorodnych atmosfer świetlnych, podkreślających architekturę z różnych perspektyw.
Oferta oświetleniowa obejmuje między innymi:
- światło akcentujące,
- oświetlenie ogólne,
- oświetlenie ścienne i orientacyjne,
- oświetlenie przestrzeni otwartych.
Dostępne są różne strumienie świetlne, filtry, soczewki i akcesoria, które pozwalają dostosować efekt do potrzeb projektu.
Fot. Oświetlenie sali konferencyjnej (źródło: archiwum EOŚ)
Rozsył światła i mikrosoczewki
Zaawansowane systemy optyczne wykorzystują diody LED z indywidualnymi soczewkami kolimacyjnymi i mikrosoczewkami, co pozwala na uzyskanie jednolitej i precyzyjnej wiązki światła. Wąskie kąty świecenia, np. 8° lub 14°, można modyfikować dzięki mikrosoczewkom, które umożliwiają tworzenie szerszych lub asymetrycznych rozsyłów, takich jak flood, wide-flood, eliptyczny czy wallwash.
Mikrosoczewki zapewniają również jednolitość koloru w całej wiązce, co eliminuje różnice w barwie światła przy dużej liczbie diod LED.
Strumienie ultrawąskie
Nowoczesne rozwiązania optyczne pozwalają tworzyć bardzo wąskie strumienie światła w kompaktowych oprawach. Wysoka jasność diod LED, dobre odwzorowanie barw i optymalne zarządzanie temperaturą umożliwiają akcentowanie drobnych detali architektonicznych i tworzenie efektów teatralnych, przy zachowaniu długiej żywotności źródeł światła.
Efekt wallwash
Wallwash to technologia projektowania optyki pozwalająca na równomierne oświetlenie pionowych powierzchni, takich jak ściany. Oprawy wpuszczane w sufit, projektowane z uwzględnieniem kształtu, rozmiaru i sposobu montażu, zapewniają jednolite światło bez powstawania cieni i niedoświetlonych obszarów. Takie rozwiązania wymagają ścisłej współpracy między projektowaniem optycznym a inżynierią materiałową i mechaniczną.
Materiały i miniaturyzacja
Miniaturyzacja opraw oświetleniowych wymaga zastosowania materiałów odpornych na wysokie temperatury, o wysokiej przezroczystości optycznej. Pozwala to na gęste umieszczenie diod LED w małych obudowach bez pogorszenia jakości światła i żywotności produktu.
Inżynieria widma
Projektowanie oświetlenia obejmuje nie tylko kwestie wizualne, ale także aspekty fizjologiczne i psychologiczne. W oparciu o badania naukowe dobiera się optymalny zakres widma światła i jego barwę do konkretnych zastosowań. Optyka musi zapewnić odpowiednie mieszanie kolorów, zachowując zamierzony efekt świetlny, co ma istotne znaczenie dla komfortu użytkowników i jakości przestrzeni.
Infrastruktura pomiarowa
Projektowanie systemów optycznych wymaga dokładnych danych pomiarowych. Zaawansowane laboratoria umożliwiają generowanie modeli symulacji światła, kontrolę jakości opraw i identyfikowalność pomiarów. Standardy międzynarodowe, takie jak ISO 17025, zapewniają spójność i wiarygodność uzyskiwanych wyników.
Mini słownik pojęć z zakresu projektowania oświetlenia
Katadioptryczny układ optyczny – połączenie soczewek (refrakcyjnych) i luster (refleksyjnych) w jednej optyce, które umożliwia kontrolowanie kierunku i kształtu wiązki światła przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej wydajności świetlnej.
Flood / Wide-flood – rodzaje rozsyłu światła:
- Flood – szeroka wiązka światła do ogólnego oświetlenia większej powierzchni.
- Wide-flood – jeszcze szersza wersja, obejmująca większe obszary bez tworzenia cieni.
Wallwash – technika oświetlenia powierzchni pionowych (np. ścian) równomierną wiązką światła, bez powstawania widocznych cieni i niedoświetlonych fragmentów.
Kolimacja światła – proces ustawienia wiązki światła równolegle, tak aby promienie nie rozchodziły się, co pozwala uzyskać ostrą i precyzyjną wiązkę.
Mikrosoczewki – niewielkie soczewki nakładane na diody LED lub ich soczewki kolimacyjne, pozwalające na modyfikację kąta świecenia, tworzenie asymetrycznych lub szerszych wiązek oraz utrzymanie jednolitości koloru.
Strumień ultrawąski – bardzo wąska wiązka światła, zwykle używana do akcentowania małych detali lub tworzenia efektów dramatycznych i teatralnych.
Miniaturyzacja opraw oświetleniowych – projektowanie niewielkich, kompaktowych opraw LED, które generują dużą moc świetlną przy małych wymiarach fizycznych, wymagające wysokiej jakości materiałów odpornych na ciepło.
Inżynieria widma – proces projektowania źródeł światła i optyki w taki sposób, aby mieszać kolory i zakresy widma świetlnego w celu uzyskania zamierzonego efektu wizualnego i komfortu dla użytkownika.
ISO 17025 – międzynarodowa norma określająca wymagania dla laboratoriów badawczych i kalibracyjnych, zapewniająca wiarygodność i identyfikowalność pomiarów.
Efektywność energetyczna w oświetleniu – stosunek ilości światła użytecznego do zużytej energii elektrycznej. Wyższa efektywność oznacza mniejsze zużycie energii przy tej samej jakości światła.
